ชุมชนบ้านแม่ขุนนาย หมู่ที่ ๑๔ ตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นชุมชนชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่ง่า บ้านแม่นาคี มีอายุ ๑๒๘ ปี หรือ ๔ ชั่วคน ชุมชนมีขนาดเล็กเพียง ๒๔ หลังคาเรือน มีประชากร ๑๖๓ คน นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก มีนับถือศาสนาอิสลามหนึ่งครอบครัว ตั้งชุมชนอยู่บริเวณที่ราบระหว่างดอยผาหลวง

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงตระหนักดีว่า ในยุคโลกาภิวัตน์หรือโลกไร้พรมแดนเช่นในปัจจุบัน การแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างชาตินับวันจะเข็มข้นขึ้น คนไทยจึงต้องร่วมมือกันทะนุบำรุงวัฒนธรรมของเราซึ่งสืบทอดมาแต่อดีตอันยาวนาน มิให้ถูกกลืนไปในกระแสของวัฒนธรรม ผสมผสานนานาชาติโดยมิเหลือเอกลักษณ์อันใดไว้เลย

ในสังคมนั้นมีทั้งคนที่มีร่างกายปกติสมบรูณ์และคนพิการต่าง ๆ เช่น ตาบอด หูหนวก เป็นใบ้ ขาด้วน แขนขาด เป็นต้น บางคนพิการมาแต่กำเนิด บางคนมาพิการภายหลังเนื่องจากประสบอุบัติเหตุ หรือเจ็บป่วยคนพิการนั้น หากได้รับการส่งเสริมให้สามารถช่วยตนเองได้ ก็จะไม่เป็นภาระแก่ครอบครัวหรือสังคม

บ้านซิแบร หมู่ที่ ๔ ตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นชาวกะเหรี่ยง ตั้งหมู่บ้านมาเป็นเวลา ๑๐๐ ปีแล้ว แต่เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านตามชื่อหัวหน้า เดิมชื่อหมู่บ้านพะปุ๊ มาเป้นหมู่บ้านพะตู บ้านแม่ขุนเทย (ตามถิ่นที่อยู่ใกล้ลำห้วยแม่เทย) และบ้านซิแบร (หมายถึงไม้ราวรั้วที่มีลักษณะตรงงาม) มีประชากร ๑๐๗ ครอบครัว จำนวน ๔๖๑ คน

สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชนินีนาถเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรโครงการพัฒนาป่าไม้อันเนื่องมาจากพระราชดำริสวนป่าสิริกิติ์เมื่อวันที่ ๒๖ มกราคม ๒๕๔๐ และทรงเยี่ยมราษฎรบ้านโม่งหลวง หมู่ที่ ๖ ตำบลกองแขก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ นายโกวิท ปัญญาตรง หัวหน้าศูนย์จัดการต้นน้ำแม่แจ่มตอนล่าง

ความเป็นมา

ด้วยคราวที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชีนีนาถ เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมพสกนิกร และสมาชิกนิคมสร้างตนเองสุคิริน ณ ศาลาทรงงานวัดโต๊ะโมะ ต.ภูเขาทอง อ.สุคิริน จ.นราธิวาส เมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๓๗ ได้มีราษฎรบุตรหลานสมาชิกกลุ่มศิลปาชีพที่ยากจนเข้าเฝ้ากราบบังคมทูลขอพระราชทานที่ดินทำกิน